Economisch profiel van Mechelen

Strategische ligging

Met meer dan 80 000 inwoners is Mechelen uitgegroeid tot een belangrijke woon- en werkstad, vlot bereikbaar en strategisch gelegen tussen de grootsteden Brussel en Antwerpen. De stad ligt bovendien centraal in België, midden in de Vlaamse ruit - het economische hart van Vlaanderen. Zowel de Antwerpse haven als de luchthavens van Zaventem en Antwerpen liggen op een boogscheut van de stad. Vele auto-, spoor- en waterwegen doorkruisen de regio.

Feiten en cijfers

De centrale ligging van Mechelen in het hart van de grootste en koopkrachtigste Europese consumentenmarkt, de bereikbaarheid, de relatief goedkopere vastgoedmarkt en het grote rekruteringsgebied voor werknemers maken van Mechelen een zeer aantrekkelijke locatie voor bedrijvigheid. Deze gunstige positie verklaart misschien wel waarom in Mechelen een zeer brede waaier van verschillende sectoren aanwezig is. Gelijkenissen zijn er wel te vinden op het niveau van bedrijfsfuncties. Functies zoals verkoop, marketing, administratie, informatica, logistiek en onderzoek en ontwikkeling nemen in de meeste Mechelse bedrijven een prominente plaats in. De bedrijven die deze activiteiten in Mechelen uitvoeren, stellen vast dat zij onder meer dankzij de goede autobereikbaarheid, de nabijheid van kennisinstellingen en de beschikbaarheid van arbeidskrachten sneller dan op een andere locatie kunnen groeien.

Aangroei ondernemingen

De netto-aangroei van de ondernemingen geeft de evolutie weer van het aantal ondernemingen in een bepaald jaar in de stad. Het is het saldo van het aantal oprichtingen min het aantal stopzettingen, relatief tot het aantal actieve ondernemingen. Een positieve netto-ondernemingsgroei is wenselijk en geeft aan dat het ondernemingenbestand in de stad gegroeid is.

In 2006 was, met uitzondering van Sint-Niklaas, de groei van het aantal ondernemingen in al de andere 12 centrumsteden positief. Het aantal actieve ondernemingen groeide het sterkst in Leuven, Hasselt en Gent. Daarna volgen Mechelen en Roeselare op een gedeelde 4de plaats (zie figuur 2.4).

Bron: Eigen bewerking op basis van Lokale Statistieken.

Tussen 2002 en 2006 steeg het aantal vestigingen in Mechelen met 5,6 % (zie tabel 2.3). In Vlaanderen bedroeg de stijging slechts 2,3 %. In de private sector steeg het aantal vestigingen in absolute cijfers het sterkst in de sector handel, financiën en commerciële diensten (+ 84). Het gemiddeld aantal werknemers per vestiging is het grootst in de chemische sector (286 werknemers per vestiging). Dit is aanzienlijk hoger dan het Vlaamse gemiddelde dat 86 werknemers per vestiging bedraagt, maar met grote bedrijven zoals DuPont, Procter & Gamble en Borealis is dit niet zo verwonderlijk.

Eveneens valt het hoge gemiddelde aantal arbeidsplaatsen per vestiging op bij de telecommunicatiebedrijven. Mechelen heeft hier een gemiddelde van 150 t.o.v. 41 op Vlaams niveau. Met het hoofdkantoor van Telenet op Mechelse bodem is de link natuurlijk wel snel gelegd. Verder valt ook de concentratie van werkgelegenheid op in de transport-, distributie- en logistieke sector. Deze bedrijven genereren in Mechelen het dubbele van het gemiddelde aantal arbeidsplaatsen op Vlaams niveau (40 t.o.v. 21 arbeidsplaatsen per vestiging).

Concentratie en groei

De groei-index geeft ten opzichte van de referentiewaarde '100' aan in welke mate de tewerkstelling in een bepaalde (sub)sector in een bepaalde periode is toe- of afgenomen. Een waarde groter dan '100' duidt op een toename.

De specialisatiegraad berekent de mate waarin Mechelen meer of minder gespecialiseerd is in een bepaalde bedrijfstak vergeleken met Vlaanderen. Een score hoger dan '1' wijst op een verdichte concentratie van werkgelegenheid.

Onderstaande tabel geeft per (sub)sector de groei-indexen en de specialisatiegraden weer, gesorteerd op de hoogte van de specialisatiegraad en de groei-index.

Sterke sectoren zijn de sectoren die een hoge specialisatiegraad en een groeiende werkgelegenheid vertonen. Achterblijvende sectoren vertonen een dalende werkgelegenheid, maar hebben nog wel een hoge specialisatiegraad binnen het gebied. Dit hoeft evenwel niet te duiden op een algemene achteruitgang van deze sectoren. Een sector kan namelijk een achterblijvend karakter vertonen door investeringen in technologie waardoor de productiviteit verhoogt, maar de werkgelegenheid daalt.

Zes (sub)sectoren vertonen een hoge groei en specialisatiegraad en zijn de huidige trekkers van de Mechelse bedrijvigheid. De niet-commerciële diensten, de handel en de horeca en de financiële instellingen winnen duidelijk aan belang, maar zijn nog licht ondergespecialiseerd t.o.v. het Vlaamse niveau. De metaalsector en de sector transport, distributie en logistiek hebben een relatief groot belang in de Mechelse werkgelegenheid, maar groeien trager in vergelijking met het Vlaamse niveau. De zwakke sectoren hebben een beperkt belang op het vlak van werkgelegenheid en situeren zich in de primaire en secundaire sectoren.

Werkloosheidsgraad

 
De werkloosheidsgraad is het procentueel aandeel van werklozen in de beroepsbevolking. De evolutie van de werkloosheidsgraden loopt in Vlaanderen gelijkaardig aan die van de regio Mechelen en de stad Mechelen. De werkloosheid daalde tot september 2008, maar begon toen als gevolg van de financiële crisis opnieuw te stijgen.

Het aantal werklozen t.o.v. de beroepsbevolking in de regio Mechelen is iets lager dan in Vlaanderen, namelijk 7,15 % in vergelijking met 7,43 %. De werkloosheidsgraad in de stad Mechelen ligt dan weer hoger. Bijna 10 % van de beroepsbevolking is daar momenteel op zoek naar werk.

• Externe links

  • VLAO
  • AO Antwerpen
  • POM Antwerpen
  • Lions Club Mechelen
  • De Ronde Tafel

• Info diensten

  • Economie
  • Sociale tewerkstelling
  • Sabijn Thyssen
    sabijn.thyssen@mechelen.be