Home > Leven > Bouwen en wonen > (ver)bouwen en vergunningen > Veelgestelde vragen

Bouwen en verbouwen

Deze rubriek bevat veel voorkomende vragen en antwoorden in verband met vergunningen voor bouwen, verbouwen en verkavelen. Heb je nog bijkomende vragen, dan kan je steeds de Bouwdienst contacteren.

Wanneer heb je een stedenbouwkundige vergunning (bouwvergunning) nodig?
Niet alleen om te bouwen of te verbouwen heb je een stedenbouwkundige vergunning nodig, maar ook in vele andere gevallen, zoals:
- voor het uitvoeren van gevelwerken,
- voor de wijziging van het aantal woongelegenheden
- voor het ophogen van een grond
- voor een functiewijziging
- ...
De Vlaamse regering heeft via een uitvoeringsbesluit, dat sinds 1 december 2010 van kracht is, voor sommige werken of handelingen de vergunningsplicht omgezet in meldingsplicht. Andere werken of handelingen zijn vrijgesteld van de stedenbouwkundige vergunning. Meer uitleg daarover is terug te vinden op de website ruimtelijke ordening in Vlaanderen. Op deze website is ook een lijst te vinden met uitleg over veel voorkomende ingrepen.

Let wel, er kan enkel gewerkt worden via melding of vrijstelling wanneer de voorgenomen werken of handelingen niet strijdig zijn met stedenbouwkundige voorschriften. Dat kunnen voorschriften zijn van, een ruimtelijke uitvoeringsplan (RUP), een bijzonder plan van aanleg (BPA), een verkavelingsvergunning (verkaveling), een verordening (lokaal reglement) of andere regelgeving (beschermd erfgoed,...).
De stad Mechelen beschikt over verschillende lokale plannen en verordeningen. Deze lokale wetgeving maakt dat er op het grondgebied Mechelen veelal nog steeds vergunningsplicht in plaats van meldingsplicht is. Daarom raden we je aan om contact te nemen met de Bouwdienst. Aan het loket van de Bouwdienst wordt toegelicht wat er voor jouw specifiek project, op jouw specifiek perceel, nodig is alsook of het bouwperceel in een gebied ligt waar een RUP, een BPA of een verkaveling geldt.
Hoe vraag ik een vergunning aan?
Stap 1: Vraag inlichtingen aan de Bouwdienst
Voor je aan een belangrijk project zoals bouwen of verbouwen begint, laat je je beter goed informeren door de Bouwdienst. Zij helpen je met vragen zoals:
- is een stedenbouwkundige vergunning nodig voor de werken die ik wens uit te voeren?
- is de medewerking van een architect nodig?
- hoe moet ik mijn dossier samenstellen?
- welke regelgeving is voor mij van belang?
Bij een bezoek aan het loket gaan we samen met jou de bestemming van je perceel na alsook of er stedenbouwkundige voorschriften bestaan volgens:
- het gewestplan
- een bijzonder plan van aanleg (BPA)
- een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP)
- een verkaveling
- stedenbouwkundige verordeningen
Bovendien kan je inlichtingen verkrijgen over:
- de procedure van een vergunning
- welke formulieren je in je dossier moet voegen
- in hoeveel exemplaren je de aanvraag indient
- ...
Stap 2: Maak foto's en een plan
Wanneer het nodig is om met een architect te werken, neem je contact op met een architect die voor jou de plannen maakt.
Wanneer geen architect nodig is, mag jij zelf of iemand anders de plannen tekenen.

Stap 3: Kom je project voorbespreken
Je hebt een concreet bouwproject en wenst vooraf te weten of dit ontwerp kans maakt op een vergunning? Dat kan!
Kom langs met je project, tijdens de openingsuren van het loket kan je zonder afspraak terecht. Het loket bevindt zich in de Befferstraat 25, 2800 Mechelen en is open op:
- woensdag van 12u tot 16u
- donderdag van 15u tot 19u
- vrijdag van 8u tot 13u
Op donderdag voorziet de Bouwdienst een avondopening tot 19u.
Een voorbespreking verhoogt de kans op een vlotte vergunningenprocedure.
Het college van burgemeester en schepenen neemt de uiteindelijke beslissing. Deze beslissing kan worden bijgestuurd door elementen uit een eventueel openbaar onderzoek.
Wens je een standpunt van het college, dan kan je een stedenbouwkundig attest aanvragen.
Vergeet bij je bezoek aan de Bouwdienst niet de nodige documenten mee te brengen.

Stap 4: De samenstelling van je dossier
Je kreeg een aanstiplijst bij je bezoek aan het loket. Dit is een handige lijst van het type en het aantal van alle documenten die je nodig hebt voor een volledig dossier.

Stap 5: Je dient je dossier in
Ofwel stuur je het dossier met een aangetekende brief naar het college van burgemeester en schepenen, Grote Markt 21, 2800 Mechelen. Ofwel geef je het dossier af aan het loket van de Bouwdienst. De loketmedewerker geeft je onmiddellijk een ontvangstbewijs na een eerste kleine controle van je dossier.
Voor elk type van aanvraag is een andere dossiersamenstelling vereist.
Aan een aanvraag is een kostprijs verbonden.
Hoe verloopt de verdere procedure voor een vergunning?
Na indiening van je dossier (zie: Hoe vraag ik een vergunning aan?) wordt aan je dossier een architect-stedenbouwkundige als behandelaar toegewezen. Dit is dezelfde persoon als die van het eventuele voortraject. Tijdens het vervolg van het traject zal deze persoon jouw dossier blijven begeleiden.

Je dossier wordt nagekeken op volledigheid.
Is je aanvraag niet ontvankelijk of onvolledig dan ontvang je binnen 14 dagen een brief per beveiligde zending waarin wordt gemeld dat de vergunningsprocedure is stopgezet. De documenten van je aanvraag worden mee teruggestuurd.
Is je aanvraag ontvankelijk en volledig dan ontvang je binnen 14 dagen een volledigheidsbewijs per beveiligde zending waarin eveneens wordt gemeld:
- of er een openbaar onderzoek komt
- wie je dossieropvolger is
- welke de einddatum is waarbinnen het college van burgemeester en schepenen een beslissing moet nemen
De datum van het volledigheidsbewijs is de startdatum van de verdere procedure.
De verdere aanvraagprocedure verloopt binnen dwingende vervaltermijnen:
- 105 dagen voor een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning
- 150 dagen voor een verkavelingsaanvraag
Vervolgens:
- worden de noodzakelijke adviezen gevraagd
- wordt er op toegezien dat het openbaar onderzoek, indien dit nodig is, correct verloopt
- wordt er een stedenbouwkundig advies gegeven en wordt gevraagd aan het college om een beslissing te nemen in het dossier
Het college van burgemeester en schepenen verleent of weigert de vergunning binnen de vervaltermijn. Als geen beslissing wordt genomen binnen de vervaltermijn, wordt de aanvraag als afgewezen beschouwd (stilzwijgende weigering).

Wat gebeurt er na de beslissing?
Binnen 10 dagen na de collegebeslissing ontvang je een aangetekende brief met ofwel het afschrift van de beslissing ofwel de melding van de stilzwijgende weigering.
Gedurende een periode van 30 dagen moet je de beslissing aanplakken aan de straatkant van het bouwterrein. De periode van aanplakking moet aanvangen ten laatste 10 dagen na de beslissing van het college.
De Bouwdienst attesteert de aanplakking.
Als je een weigering of een stilzwijgende beslissing krijgt of je bent het niet eens met de voorwaarden van je vergunning, kan je beroep aantekenen.
Je stuurt hiervoor gelijktijdig een aangetekende brief naar het college en naar de Deputatie van de provincie Antwerpen. Dit moet gebeuren binnen 30 dagen na datum van verzending van de beslissing. Extra informatie over de beroepsprocedure kan je nalezen op de website van de provincie Antwerpen.
Wanneer mag je starten met de werken waarvoor je een vergunning kreeg?

Hou er rekening mee dat een derde of een niet-stedelijke adviesinstantie die advies uitbracht in het dossier een beroep kan aantekenen bij de deputatie tegen de vergunning.
Als je binnen 45 dagen na de dag van de beslissing geen melding van een beroep hebt ontvangen, dan is de vergunning uitvoerbaar.
Je moet wel minstens 8 dagen voor de start van de werken, via afgifte aan het loket of met een aangetekende brief, de aanvangsdatum meedelen aan het college. De vergunning en de goedgekeurde plannen moeten tijdens de uitvoering op het bouwterrein aanwezig zijn.
Heb ik een architect nodig om mijn aanvraag in te dienen?
Om je aanvraag in te dienen heb je een architect nodig als de gevraagde werken constructieve gevolgen hebben, zoals:
- het plaatsen of het verwijderen van dragende muren
- het plaatsen of verwijderen van draagbalken
- stutwerken
- het uitbreiden van een gebouw
- ...
Bepaalde handelingen zijn evenwel vrijgesteld van de medewerking van een architect. Deze handelingen zijn door de Vlaamse Regering vastgesteld.

Let op, voor bepaalde handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van een architect, heb je toch een stedenbouwkundige vergunning nodig.
Bij twijfel raden we aan om contact te nemen met de Bouwdienst. Daar wordt toegelicht of er voor jouw specifiek project al dan niet een architect en/of een vergunning nodig is.
Wat breng ik mee naar het loket van de Bouwdienst?
Om je een concreet pre-advies te kunnen geven, is er nood aan een aantal gegevens/documenten zoals:
- het juiste adres
- foto's van de omgeving en/of het gebouw
Ook andere zaken zijn zeer nuttig, zoals:
- plannen van de bestaande toestand van het gebouw
- een schetsvoorstel of voorontwerp
- de afmetingen van het gebouw en/of de grond
- simulatiebeelden
Breng dus zoveel mogelijk van deze zaken mee bij je bezoek aan ons loket.
Hoe lang duurt een aanvraag tot vergunning?

De maximale behandelingstermijn voor een stedenbouwkundige vergunning is 105 kalenderdagen. De maximale termijn voor een (wijziging van een) verkavelingsvergunning is 150 kalenderdagen.
De start van deze termijn valt samen met de datum van je volledigheidsbewijs. De einddatum is de dag van de beslissing door het college van burgemeester van schepenen.

In deze termijn zijn een eventueel openbaar onderzoek en adviesaanvragen aan andere instanties inbegrepen. Indien er geen openbaar onderzoek en adviezen vereist zijn, kan de aanvraag sneller worden beoordeeld indien de complexiteit van het dossier dit toelaat.

Onze website toont je onze gemiddelde doorlooptijd.
Iedere vergunningsaanvraag wordt gevolgd door een vaste dossieropvolger. Je vindt de gegevens van je dossieropvolger op het volledigheidsbewijs. Contacteer hem of haar om zicht te krijgen op de planning van je dossier.
Wat houdt een openbaar onderzoek in?

Bepaalde stedenbouwkundige aanvragen, opgesomd in het besluit van de Vlaamse regering van 5 mei 2000, zijn onderworpen aan een openbaar onderzoek. Dit onderzoek wordt gehouden om na te gaan of er burgers zijn die bezwaren hebben tegen de aanvraag. Het openbaar onderzoek wordt opgestart vanuit de Bouwdienst.
Er zal ondermeer een openbaar onderzoek worden gehouden indien er wijzigingen aan de perceelsgrens plaatsvinden. Indien de eigenaar(s) van de naastgelegen percelen het aanvraagformulier en de plannen van het aanvraagdossier mee (voor akkoord) ondertekenen, is een openbaar onderzoek niet meer nodig, tenzij er andere redenen zijn die het onderzoek toch verplicht maken. Dit kan de behandelingstermijn van het dossier verkorten.
Wat is een verkavelingsvergunning?

Wie een perceel wenst te (her)verdelen in een aantal kleinere percelen (loten) met de bedoeling deze in te richten als bouwgronden voor verkoop, heeft hiervoor een verkavelingsvergunning nodig. Vooraleer de verkavelingsaanvraag in te dienen, is overleg met de Bouwdienst aan te raden.
Wat is een stedenbouwkundig attest?

Een stedenbouwkundig attest doet uitspraak over een (ver)bouwintentie of andere werken. Indien je werken in gedachten hebt, waarvan de mogelijkheden tot het verkrijgen van een stedenbouwkundige vergunning twijfelachtig zijn, kan je via een stedenbouwkundig attest een schriftelijke uitspraak krijgen over de geplande werken. Je hoeft hiervoor nog geen eigenaar van de grond te zijn, zodat je een eventuele aankoop kan laten afhangen van een al dan niet gunstig advies. Evenmin is een volledig uitgewerkt plan nodig. Ook de medewerking van een architect is niet vereist.

Let wel, je dient voor de uitvoering van de werken nog steeds een stedenbouwkundige vergunning aan te vragen. Indien het stedenbouwkundig attest positief werd bevonden, blijft dit gedurende twee jaar geldig. Dit onder voorbehoud van een eventueel openbaar onderzoek, de verstrekte informatie en wijziging van stedenbouwkundige voorschriften of wetgeving.
Kan ik een afspraak maken met de Bouwdienst?

Indien je een voortraject of een dossier lopende hebt, kan je een afspraak maken met je dossierbeheerder voor verdere bespreking. De naam van je dossierbeheerder werd je via een naamkaartje overhandigd tijdens de eerste bespreking aan het fysieke loket.
Je maakt je afspraak door contact op te nemen met de Bouwdienst via het algemeen nummer, het fysieke loket of via mail.

Als professionele klant (architect, stedenbouwkundige, landmeter, notaris, vastgoedmakelaar, projectontwikkelaar,...) kan je ook zonder pre-advies of lopend voortraject een afspraak maken met een architect-stedenbouwkundige. Hiervoor neem je contact op met de Bouwdienst via het algemeen nummer, het fysieke loket of via mail. Je vermeldt hierbij duidelijk dat je professioneel bent alsook het onderwerp van overleg (ligging en aard van je vraag).

Zonder voortraject of lopend dossier (dus voor een eerste bespreking) kan je het fysieke loket bezoeken en dit tijdens de daartoe voorziene openingsuren
Vergeet niet de nodige documenten mee te brengen.
Welke zijn de openingsuren van de Bouwdienst?
Het loket van de Bouwdienst is open op:
- Woensdag: van 12u tot 16u
- Donderdag: van 15u tot 19u
- Vrijdag: van 8u tot 13u
Tijdens de openingsuren van het loket kan je zonder afspraak aan het loket terecht voor stedenbouwkundige inlichtingen, adviezen en de overige dienstverlening. Een architect-stedenbouwkundige zal je te woord staan en bijstaan in je dossier of vraag. Na afloop van dit gesprek overhandigt de architect-stedenbouwkundige zijn contactgegevens. Bij verdere vragen of inlichtingen kan je hem/haar contacteren.
Naast het fysieke onthaal worden algemene stedenbouwkundige inlichtingen verstrekt via de telefoon. De Bouwdienst is telefonisch bereikbaar op het algemeen nummer 015 29 75 00 op volgende dagen:
- Maandag: van 8u tot 11u30 en van 13u30 tot 16u
- Dinsdag: van 8u tot 11u30 en van 13u30 tot 16u
- Woensdag: van 8u tot 11u30 en van 13u30 tot 16u
- Donderdag: van 8u tot 11u30 en van 13u30 tot 19u
- Vrijdag: van 8u tot 13u
Via de telefoon wordt enkel niet-bindende, informele informatie verschaft.
Welke bouwvoorschriften zijn van toepassing op mijn perceel?
Ieder perceel is uniek en heeft een specifieke wettelijke context, afhankelijk van:
- de bestemming volgens het gewestplan (percelen in woongebied, agrarisch gebied,...)
- de eventuele ligging binnen een bijzonder plan van aanleg (BPA)
- de eventuele ligging binnen een een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP)
- de eventuele ligging binnen een een verkaveling
- verordeningen
- ...
Daarom wordt aangeraden om een bezoek te brengen aan het loket van de Bouwdienst. Dan zal worden nagegaan welke voorschriften gelden voor jouw specifiek project en op jouw specifiek perceel.
Werken waarvoor ik het openbaar domein dien in te nemen (plaatsen stelling, kraan,...)?

De inname van de openbare weg met bijvoorbeeld een stelling, kraan, schutsel moet zeven dagen vooraf bij de Bouwdienst worden aangevraagd . Indien de aanvraag aan of op een gewestweg ligt, moet u de aanvraag één maand op voorhand indienen. De plaatsing van een container wordt steeds aangevraagd bij de politie. Als er geen voetpad is of er blijft na de inname van de openbare weg minder dan 1m voetpad over vraagt de Bouwdienst het advies van de politie. In het reglement inname openbare weg vind je de kosten verbonden aan een aanvraag terug.
Hoeveel kost een aanvraag?

Voor aanvragen met een eenvoudige dossiersamenstelling (waarvoor geen medewerking van een architect vereist is) bedraagt de dossierkost 20 euro. Aan een stedenbouwkundig attest is een kostprijs van 25 euro verbonden. Voor andere aanvragen zijn de dossierkosten afhankelijk van verscheidene factoren. In het gemeenteraadsbesluit met betrekking tot de dossierkosten vind je deze kosten terug.
Welke documenten heb ik nodig om een aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning (bouwvergunning) in te dienen?

Op de aanstiplijsten staat vermeld welke documenten en hoeveel exemplaren je nodig hebt. Dossiers waarvoor geen medewerking van een architect vereist is, moeten voldoen aan de eenvoudige dossiersamenstelling. Voor dossiers waarvoor een uitgebreide dossiersamenstelling en bijgevolg de medewerking van een architect vereist is, zal de architect je dossier samenstellen.
Hoe moet ik een huisnummer aanvragen voor mijn nieuwe woongelegenheid?

De Bouwdienst kent huis-/busnummers toe aan nieuw vergunde woongelegenheden. Deze nummers worden doorgegeven aan de dienst Bevolking. Je kan de dienst Bevolking contacteren om je in te schrijven op het betreffende huis-/busnummer.
Wie is eigenaar van een gebouw of perceel?

De stad Mechelen heeft geen bevoegdheid om informatie te verstrekken over eigenaars van een perceel of gebouw.
Vragen hieromtrent, kunnen bijgevolg niet worden beantwoord.

Het kadaster is beheerder van deze informatie en kan hierover aangesproken worden. Het kadaster is bereikbaar op volgend adres:

Zwartzustersvest 24A bus 13, 2800 Mechelen
2800 Mechelen
T 025 74 56 10
F 025 79 57 12
E contr.kad.mechelen1@minfin.fed.be
Kan ik plannen van gebouwen inkijken?

Om plannen in te kijken van gebouwen en constructies, gebouwd vanaf 1962 en waarvoor een stedenbouwkundige aanvraag werd ingediend, kan je terecht op volgende pagina van de dienst Interne dienstverlening & Protocol.

Om plannen in te kijken van gebouwen en constructies, gebouwd voor 1962 en waarvoor een stedenbouwkundige aanvraag werd ingediend, kan je terecht bij het stadsarchief.

Vergunningen van de deelgemeenten Walem, Heffen, Leest, Hombeek en Muizen zijn in het stadsarchief niet aanwezig.

D gegevens van stedenbouwkundige aanvragen (bouwvergunning) in Mechelen en bijhorende plannen kan je voor de periode 1927-1961 zelf opzoeken via de website www.mijnadres.org.
Zoektip: je zoekt best via de straatnaam, omdat de huisnummers vaak gewijzigd zijn. De eigenlijke plans kunt u inkijken in de leeszaal van het stadsarchief. Voor plans ouder dan 1927 neemt u best rechtreeks contact op met de archiefdienst.
Waar vind ik nog meer digitale informatie over vergunningen?

Je kan nog meer informatie nalezen op de website ruimtelijke ordening in Vlaanderen.