Veelgestelde vragen over De Nieuwe Vesten

Met de Nieuwe Vesten zetten we in op:

• Meer ruimte voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer
• Verkeersveiligheid
• Meer ruimte voor groen en beleving
• Ruimte om te ontmoeten en te ontspannen
• Een stad die klaar is voor de klimaatuitdagingen
• Een goede infrastructuur voor lokaal verkeer en een bereikbare binnenstad

Op de Nieuwe Vesten kunnen fietsers genieten van dubbelrichtingsfietspaden en fietsstraten. Voetgangers hebben overal meer ruimte. De bus rijdt op de binnenkant van de vesten zoveel mogelijk over een busstrook. Aan de buitenkant rijdt het verkeer op twee rijstroken. De Nieuwe Vesten zullen er groener uitzien met meer plaats om te sporten, spelen, ontspannen en elkaar te ontmoeten. Bekijk het voorontwerp voor de definitieve herinrichting. 

Ja. Er is eindelijk de juiste ruimte voor fietsers en voetgangers. Voetgangers hebben overal voldoende ruimte om te wandelen. Fietsers gebruiken dubbelrichtingsfietspaden of fietsstraten. 

De meeste kruispunten zijn conflictvrij gemaakt. Dat wil zeggen dat voetgangers en fietsers groen krijgen wanneer er geen afslaande voertuigen zijn, en omgekeerd. Zo vermijden we aanrijdingen. 

Eenrichtingsverkeer geeft de nodige ruimte en maakt de situatie op de weg en de kruispunten veel eenvoudiger. 

Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) en Stad Mechelen werken hiervoor intensief samen. Alles wat met mobiliteit en de (her)aanleg van wegen en fietspaden te maken heeft, wordt door AWV uitgevoerd. Stad Mechelen focust meer op invulling van de vrijgekomen plaats dankzij de enkelrichting.  

De Tangent verbindt de E19, Brusselsesteenweg, Leuvensesteenweg en N15 aan het Douaneplein. De Tangent zorgt ervoor dat dit verkeer niet langer via de vesten moet rijden.

Mechelen-Noord en Mechelen-Zuid zijn erg drukke verkeersknooppunten die de grote verkeersstromen steeds moeilijker kunnen slikken. Dat veroorzaakt vooral in de spits verkeershinder, zowel op de E19 als op de omliggende wegen. 

Daarom onderzoekt het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) in de studie ‘Ontknoping van Mechelen’ hoe een herinrichting van beide knooppunten de doorstroming, verkeersafwikkeling, veiligheid en ruimtelijke inrichting kan verbeteren. AWV bekijkt welke concrete aanpassingen hiervoor nodig zijn en bestudeert ook of extra ruimte en verbindingen voorzien kunnen worden voor voetgangers, fietsers, én voor natuur en dieren.

Bij de herinrichting van beide knooppunten komt er een weg die Mechelen-Noord en Mechelen-Zuid met elkaar verbindt. Hierdoor verdwijnt er nog meer doorgaand verkeer op de vesten. In 2022 startte het studiewerk voor het voorontwerp van beide knooppunten. De werken beginnen in 2028. Lees meer op wegenenverkeer.be. 

Ja. De Nieuwe Vesten dragen op verschillende manieren bij aan de klimaatambities van Stad Mechelen. In totaal komt er op de Nieuwe Vesten meer dan 5 hectare groen bij ofwel 2 keer de oppervlakte van de Kruidtuin. Tegen het einde van het project, moeten er op de vesten onder andere 500 nieuwe bomen aangeplant zijn. Dat betekent niet alleen verkoeling tijdens warme zomermaanden, maar ook dat we ons beter wapenen tegen droogte en overstromingen. Want door te ontharden kan er meer regenwater in de bodem sijpelen. Bovendien stimuleren we zo de biodiversiteit in onze stad.

Stad Mechelen grijpt de vernieuwing van de vesten ook aan om onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor de aanleg van een warmtenet. Zo zouden (appartements)gebouwen en wijken rond de vesten op een duurzame manier kunnen verwarmd worden.

Daarnaast bieden we met de aanleg van dubbelrichtingsfietspaden, aangename wandelruimte en veilige oversteekplaatsen de mogelijkheid om zich meer met de fiets of te voet te verplaatsen. Die duurzame mobiliteit moet samen met de vergroening van de vesten ook zorgen voor minder geluidshinder en een betere luchtkwaliteit. 

We geven onze stadsring opnieuw de rol waarvoor het bedoeld is: een lokale weg naar het centrum en de wijken rond de stad. We zorgen ervoor dat lokaal verkeer op haar bestemming raakt. Met dynamische verkeerslichten regelen we dat verkeer bovendien op een slimme manier. Doorgaand verkeer sturen we naar de Tangent, R6 en E19. 

De volledige vesten zijn deel van het fietsroutenetwerk. Bovendien is het verkeer er voor fietsers en voetgangers veiliger worden. Want door het meeste autoverkeer over de buitenste rijstroken te sturen, zijn er minder oversteekplaatsen. De oversteekplaatsen die er nog zijn, zijn veiliger met conflictvrije kruispunten. Dat wil zeggen dat voetgangers en fietsers groen krijgen wanneer er geen afslaande voertuigen zijn, en omgekeerd. Zo vermijden we aanrijdingen. 

Stad Mechelen grijpt de vernieuwing van de vesten aan om te onderzoeken of er op de vesten een warmtenet kan komen. Met een warmtenet verwarm je (appartements)gebouwen of zelfs volledige wijken op een duurzame manier door gebruik te maken van aardwarmte of restwarmte uit industrie. Zo hoef je niet langer fossiele brandstoffen te gebruiken. Want die zijn eindig en daarom ook minder goed voor het klimaat. We voorzien een reservatiestrook voor het toekomstige warmtenet onder de vesten.

Van bij de start van het project hebben we deze groep over iedere stap goed geïnformeerd. 

De cijfers die we met de stad verzamelen, tonen aan dat er geen daling is van het aantal bezoekers in de stad. Onze stad trekt weer net zoveel bezoekers als voor de coronaperiode. 

Op dit moment moeten de MER en de studiefase nog opgestart worden. Zodra we meer concrete informatie hebben, vind je die op de pagina met de timing.

De werken voor de definitieve herinrichting zullen heel anders verlopen dan die voor de tijdelijke herinrichting. Dan gaan we bijvoorbeeld langer op 1 plek werken, waardoor de hinder geconcentreerder zal zijn op die locatie. 

Daarnaast blijft de verkeerscirculatie hoe ze is, een paar verbeteringen uitgezonderd. De informatie over die werven zal dus veel behapbaarder zijn. We gaan ook over die werken communiceren met onder andere brieven.

De invoering van de nieuwe verkeerssituatie sloot het best zo kort mogelijk aan op de opening van de Tangent. Het doorgaand verkeer sturen we zo naar de Tangent, R6 en E19. Hoe sneller mensen die nieuwe routes gewoon worden, hoe sneller de vesten opnieuw een weg worden voor lokaal verkeer. Een weg die veiliger is en waar ruimte is voor de auto, maar ook voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer.

Daarnaast willen we buurtbewoners en geïnteresseerden mee laten nadenken over de invulling van de vrijgekomen ruimte op de vesten. Daarom nemen we de nodige tijd om de vesten stuk voor stuk te vernieuwen.

We behouden bestaande bomen zoveel mogelijk, maar op sommige plekken kunnen we een kap niet vermijden. Voor we de vesten definitief vernieuwen, voeren we een bomenstudie uit. Daarin onderzoeken we onder andere of de bomen nog gezond zijn en of ze, als dat nodig is, verplaatst kunnen worden. We willen de vesten groener maken. Om dat te doen, zullen we heel wat nieuwe bomen aanplanten.

Er werd al een uitgebreid archeologisch vooronderzoek gedaan. We weten dus redelijk goed waaraan we ons tijdens de uitvoering kunnen verwachten en kunnen daar al op inspelen. Maar het is niet uitgesloten dat er tijdens de werken onverwachte zaken kunnen opduiken.

De Nieuwe Vesten worden groener. In totaal komt er 5 hectare groen ofwel 2 keer de oppervlakte van de Kruidtuin bij. Dat betekent inderdaad asfalt wegnemen of ontharden. Toch breken we de baan op veel plaatsen pas open als we beginnen met de definitieve vernieuwing van de vesten. Zo kan het verkeer tijdens die werken vlot langs de werf omrijden.

Ja. In 2024 deden we enkele bijsturingen en vormden we de fonteinen op de Schuttersvest en Van Benedenlaan om tot groene rustplekken en creëerden we meer groen op het Mercierplein. We vernieuwden ook het voetpad en de inrichting van de terrassen op de Zandpoortvest. 

In 2023 deden we een uitgebreide tussentijdse evaluatie. Die bestond onder andere uit verkeerstellingen, een tevredenheidsbevraging, een rapport van De Lijn, feedback van de begeleidings- en reflectiegroep en passantentellingen in ons handelscentrum.

Tijdens die evaluatie en de tevredenheidsbevraging kreeg iedereen de kans om opmerkingen door te geven. Lees meer over die evaluatie. 

De eerste meting gebeurde in oktober 2021. De tweede meting in maart 2023.

We bepaalden het drukste uur op basis van metingen. De metingen gebeurden telkens over meerdere uren voor en na het effectieve spitsmoment.

De locaties zijn gekozen op basis van een goede spreiding van de tellingen om een volledig beeld te hebben, en op basis van het verkeersmodel. Vooraf aan het project analyseerden we via het Vlaams Verkeersmodel wat de effecten zouden zijn van de nieuwe verkeerscirculatie op de vesten in 2030. Zo meten we vooral op de punten waar we veranderingen verwachten.

Wat de effecten daarvan zijn op bijvoorbeeld geluidsbelasting en milieu, wordt onderzocht in het milieueffectrapport (MER) voor de definitieve heraanleg. Daarnaast zullen we de directe omgeving van deze bewoners opwaarderen bij de definitieve heraanleg, onder andere dankzij veel meer groene ruimte. Al deze elementen worden mee bestudeerd in het MER.

We voerden tellingen uit in de Meidoornstraat in Sint-Katelijne-Waver. Samen met de Borgersteinlei is dat een veelgebruikte route tussen de Mechelsesteenweg en IJzerenveld. In de Meidoornstraat is een toename van 35% van de Mechelsesteenweg richting IJzerenveld. In overleg met gemeente Sint-Katelijne-Waver werd beslist dat we hier samen een trajectcontrole gaan plaatsen. 

In andere gemeentes voerden we geen tellingen uit. Vooraf aan het project analyseerden we via het Vlaams Verkeersmodel wat de effecten zouden zijn van de nieuwe verkeerscirculatie op de vesten in 2030. Daaruit kwamen geen grote verschuivingen van verkeer in andere gemeentes naar voren. 

De resultaten tonen aan dat de R6 meer gebruikt wordt (+15 à 20 %). En dat is goed: het doorgaand verkeer gebruikt het hogere wegennet dat daarvoor bedoeld is. Dat leidt vandaag niet tot een overbelasting van de R6. Alleen aan de rotonde met de Berlaarbaan versterkt het de fileopbouw die er al was. Ook de Tangent speelt daarin vermoedelijk een rol. 

Er zijn verschuivingen naar de uiteinden van de steenwegen. Meestal is er minder verkeer aan de kant van de vesten, en meer aan de aansluitingen op R6 en N16. Op enkele plekken veroorzaakt dit langere wachtrijen. Met gerichte bijsturingen pakten we die wachtrijen aan. 

Op basis van de evaluatie bekeken we waar we moesten bijsturen. Dat deden we samen met de begeleidings- en reflectiegroep Baanbrekers+, een aantal wijken en de gemeenteraad. We kwamen tot enkele maatregelen als antwoord op een aantal verbeterpunten.

Een aantal maatregelen minderen het omrijden voor lokaal verkeer. Op de Tangent verbeteren we de doorstroming. Daarnaast maken we verschillende plaatsen verkeersveiliger en verduidelijken we de signalisatie.

Ten slotte krijgen medische zorgverleners toegang tot de knips en verbeteren we de kwaliteit van de openbare ruimte.

Lees meer over de bijsturingen. 

De wijzigingen betekenen voor iedereen een aanpassing. Voor de mensen die het dichtst bij de vesten en de stops in Nekkerspoel wonen, is de verandering het meest ingrijpend omdat ze het meest moeten omrijden. Daar willen we bijsturen op een manier die de leefbaarheid van de woonbuurten niet aantast. 

De maatregel streeft naar een evenwicht tussen het toelaten van lokaal wijkverkeer en het weren van doorgaand verkeer van buitenaf. Het aantal voertuigen dat de knips mag passeren, wordt dus beperkt om de verkeersdruk in de betrokken straten te begrenzen.

Buurtbewoners van omgeving Zwartzustersvest kunnen via de Stompaertshoek en Zwartzustersvest naar kruispunt Nekkerspoel en verder naar Nekkerspoelstraat, Tangent of N15 rijden. Lees meer over deze zone en hoe je een vergunning aanvraagt.

De Zwartzustersvest opnieuw dubbelrichting maken voor iedereen, werd als eerste onderzocht. Dat is niet mogelijk omdat we de kruispunten dan niet meer conflictvrij en veilig kunnen houden. Doorgaand verkeer zal dan ook opnieuw de vesten gebruiken om van de N16 naar de Tangent/N15 te rijden. Dat zal meer file veroorzaken. Tweerichtingsverkeer kan ook niet gecombineerd worden met veilige en comfortabele fiets- en voetpaden. 

We onderzochten of we de Olivetenvest kunnen openstellen voor alle verkeer. Dat blijkt niet wenselijk. Het extra verkeer zou het kruispunt van de vesten met de N16 overbelasten. Met als gevolg meer file op de wegen die daarop aansluiten. Bovendien trekt deze mogelijkheid sluipverkeer aan dat vanuit Mechelen-Zuid via de Hoogstraat en Adegemstraat naar de E19 zal rijden.

Bij het afbakenen van de zones hebben we gekeken naar hoeveel mensen er waarschijnlijk gebruik van zullen maken, op basis van waar ze wonen en of ze een auto hebben.  Op basis van die inschattingen en na overleg met onze begeleidings- en reflectiegroep Baanbrekers+ bepaalden we welke buurten wel en geen toegang krijgen tot bepaalde verkeersknips. 

Met die bijsturingen willen we het omrijden voor buurtbewoners minderen, zonder in te boeten op andere doelstellingen van het project: veilige kruispunten en genoeg ruimte voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer. We houden hiermee ook rekening met de leefbaarheid van woonbuurten.

Ja. Algemeen geldt dat deelwagens van Cambio, Klimaan en Dégage met een standplaats in een zone dezelfde rechten of vergunningen hebben als de bewoners uit die zone. Je hoeft die deelwagens dus niet te registreren bij elke rit. Bij andere (deel)wagens kan de eigenaar de wagen registreren voor de zone waar die woont.

Voor deelwagens van Cambio, Klimaan en Dégage geldt dan:

• De deelwagens in Mechelen-Noord, Nekkerspoel en de omgeving Veemarkt zijn geregistreerd voor de verkeersknips in de omgeving Caputsteen en Zwartzustersvest-Hoogstratenplein.
• De deelwagens in Battel, rondom Battelsesteenweg en de buurt Heihoek zijn geregistreerd voor de verkeersknips Astridlaan – Olivetenvest.

Lees meer over de zones en verkeersknips

Stad Mechelen en Agentschap Wegen en Verkeer kozen voor eenrichtingsverkeer omdat het de situatie op de weg duidelijker en eenvoudiger maakt. 

Op kruispunten zijn er minder bewegingen mogelijk. Dat betekent minder conflicten tussen weggebruikers en dus minder kans op ongevallen. We kunnen kruispunten ook eenvoudiger inrichten, vaak zonder verkeerslichten. Fietsers en voetgangers moeten maar één in plaats van twee rijrichtingen oversteken. En ook voor gemotoriseerd verkeer wordt alles overzichtelijker.

Door het verkeer grotendeels over de buitenkant van de vesten te sturen, kunnen we de binnenkant van die vesten beter laten aansluiten op onze binnenstad, waar het meeste nood is aan open ruimte. Aan de binnenkant van de vesten maken we plaats voor lokaal verkeer, maar ook om te wandelen, fietsen, sporten, spelen, ontspannen en elkaar te ontmoeten. 

Waarom kozen we voor eenrichtingsverkeer in plaats van verkeer in twee richtingen? We leggen het uit in deze video.

Fietsers kunnen aan de binnenkant van de vesten over dubbelrichtingsfietspaden en fietsstraten rijden. De fietspaden en fietsstraten aan de buitenkant van de vesten blijven vandaag behouden. Bij de definitieve vernieuwing komen er op strategische plekken dubbelrichtingsfietspaden.

Het oversteken van de vesten is overal veiliger. De kruispunten op de vesten zijn nu zoveel mogelijk conflictvrij. Daarbij krijgen voetgangers en fietsers enerzijds, en automobilisten anderzijds apart groen licht. Zodat afslaande auto’s en rechtdoor rijdende fietsers elkaar niet meer kruisen.

Nee, de bus blijft in beide richtingen rijden. Op de buitenkant van de vesten deelt de bus de weg met het autoverkeer. Aan de binnenkant van de vesten krijgt de bus zoveel mogelijk een aparte busbaan.

Alle bushaltes op de vesten blijven bestaan. Sommige haltes kunnen een paar meter opschuiven omdat we de vesten anders gaan inrichten. Bij de tijdelijke herinrichting werden de bushaltes al verhoogd zodat reizigers makkelijker in- en uitstappen. Ook bij de definitieve vernieuwing voorzien we overal comfortabele en veilige opstapplaatsen.

Ja. Vrachtverkeer rijdt net als het autoverkeer in 1 richting op de buitenkant van de vesten. Voor leveringen aan de binnenkant van de vesten kunnen ze de baan aan de binnenkant van de vesten oprijden. Er zijn ook verschillende zones voor laden en lossen.

Alle woningen en handelszaken aan de binnenkant van de vesten zijn bereikbaar via de baan aan de binnenkant van de vesten. Er zijn ook zones voor laden en lossen.

Ja, want zo rijd je in en uit de stad of bereik je de woningen en gebouwen aan de binnenkant van de vesten. Je bereikt en verlaat de straten aan de binnenkant van de vesten via een U-bocht van en naar de hoofdrijbaan aan de buitenkant. De vesten helemaal rondrijden aan de binnenkant, kan niet meer. Op verschillende plaatsen zijn er verkeersknips die worden gecontroleerd met een camera. Alléén hulpdiensten, taxi’s, bussen en op sommige plaatsen vergunninghouders mogen nog door die verkeersknips rijden.

Op de Zandpoortvest geldt een andere situatie. Daar mag je enkel rijden als je op de Zandpoortvest zelf moet zijn. Zo houden we die strook verkeersluw en veilig voor fietsers en voetgangers.

Op een paar recent vernieuwde verkeerslichten na, werden alle verkeerslichten eind 2022 vernieuwd. De nieuwe verkeerslichten zijn zoveel mogelijk conflictvrij en zijn dynamisch geregeld. Dat wil zeggen dat ze zich aanpassen aan de verkeersstromen. Bij drukker verkeer wordt het langer groen voor de drukste stroom.

Ja. Ook voor de hulpdiensten blijven alle woningen en handelszaken aan de binnenkant van de vesten bereikbaar via de baan aan de binnenkant van de vesten. Doordat deze delen van de vesten verkeersluw worden, kunnen ze daar zelfs makkelijker door.

In de tijdelijke herinrichting blijft het totaal aantal parkeerplaatsen op de vesten bijna behouden. We zorgden ook voor parkeerplaatsen voor personen met een handicap. Parkeerplaatsen verdwenen waar het nodig was voor betere fietspaden en verkeersveiligheid of voor toegankelijke busperrons. Op enkele plaatsen onthardden we, kwamen er terrasjes en spelelementen. 

Voor de definitieve heraanleg bekijken we nog hoe het parkeren in de binnenstad en op de vesten de komende jaren georganiseerd kan worden. We houden daarbij rekening met verschillende doelgroepen: bewoners, handelaren, werknemers, bezoekers. 

Het uitgangspunt is dat de nodige parkeerplaatsen gecompenseerd zijn op een geclusterde manier (in parkings en/of parkeerclusters) boven- of ondergronds. Het is mogelijk dat een deel van de parkeerruimte betalend zal worden. 

Daarnaast zet Stad Mechelen uitgebreid in op deelmobiliteit. We stimuleren autodelen onder particulieren en er zijn in de stad ondertussen verschillende commerciële aanbieders van deelwagens. Bovendien zal fietsen langs de vesten de komende jaren een pak aantrekkelijker en veiliger worden. Dat alles maakt dat de parkeerbehoefte die we nu langs de vesten zien niet noodzakelijk hetzelfde blijft.

Het verkeer verplaatst zich vooral naar de Tangent, R6 en de steenwegen. Dat neemt niet weg dat er ook lokale verschuivingen zijn. Door circulatiemaatregelen in het centrum en enkele woonwijken halen we het mogelijke sluipverkeer eruit. Lokaal verkeer dat in de directe omgeving moet zijn, blijft uiteraard wel mogelijk.

In maart 2023 voerden we verkeerstellingen uit op verschillende locaties.

Eenrichtingsverkeer maakt de vesten minder aantrekkelijk voor doorgaand verkeer. Dat verplaatst zich sneller en makkelijker via de Tangent, R6 of E19. Zo blijven de vesten alleen voor plaatselijk verkeer interessant.

Dat betekent dus lokaal een verbetering van de leefkwaliteit in de dichtstbevolkte delen van onze stad en een beter gebruik van het hoger wegennet.

In maart 2023 voerden we verkeerstellingen uit op verschillende locaties. Daaruit bleek dat het verkeer op de vesten is gedaald (tijdens de ochtend- en avondspits ongeveer -30 %) terwijl het verkeer op het hoger wegennet is toegenomen (de R6 +15 à 20% en E19 +5 à 6%). Doorgaand verkeer gebruikt dus vaker de wegen die daarvoor bedoeld zijn. Het aantal voertuigen dat de binnenstad in- en uitrijdt, blijft stabiel. 

Bekijk de verkeerstellingen in detail. 

Nee, de verkeerscirculatie blijft zoals ze nu is. Door de invoering van eenrichtingsverkeer komt heel wat ruimte vrij. Die vullen we eerst tijdelijk in met groen en plekken voor ontmoeting, sport en spel. Ondertussen werken we aan een ontwerp voor de definitieve heraanleg van de vesten. Daarbij leggen we de vesten van gevel tot gevel volledig opnieuw aan. Als het ontwerp klaar is, krijgen de vesten een volledige make-over.

Na de invoering van de nieuwe verkeerssituatie, deden we een uitgebreide evaluatie. 

Lees meer over de evaluatie en bijsturingen. 

De wijken Caputsteen en Mechelen-Noord kennen al langer problemen met doorgaand verkeer in woonstraten. Zonder extra maatregelen zou het eenrichtingsverkeer op de vesten bijkomende verkeersdruk veroorzaken in diezelfde straten. Het onderbreken van de routes voor doorgaand verkeer is de meest efficiënte manier om de woonwijken te ontlasten van dit verkeer. Doorgaand verkeer wordt daardoor verplicht om de hoofdwegen te gebruiken. Bovendien zijn de kruispunten met de fietsostrade ter hoogte van de spoorwegbrug veiliger.

Om het omrijden voor buurtbewoners te minderen, kunnen zij toelating aanvragen om de knip in de Kleine Nieuwedijkstraat of Sint-Gommarusstraat te passeren. Voor de mensen die het dichtst bij deze knips wonen, is de verandering namelijk het meest ingrijpend. Door een beperkte groep toelating te geven, houden we rekening met de leefbaarheid van de woonbuurten.

Lees meer over de verkeersknips in de wijk Caputsteen en bekijk de video.

We voerden verkeersknips in op verschillende locaties aan de binnenkant van de vesten. Zo kan je langs de binnenkant van de vesten bijvoorbeeld niet meer van het Raghenoplein tot aan de Astridlaan rijden. Zo beperken we de hoeveelheid verkeer aan de binnenkant van de vesten tot het verkeer dat daar of in de binnenstad een bestemming heeft. Bovendien zorgen we zo dat de kruispunten voor fietsers en voetgangers veel veiliger worden.

Doorgaand verkeer is door die verkeersknips niet meer mogelijk. Er is een uitzondering voor de bus, hulpdiensten, taxi’s en op sommige plaatsen vergunninghouders. Zij mogen wel nog door de verkeersknips rijden.

Hoe zit dat nu met die binnenste rijbaan? Bekijk het in de video.