De voormalige stedelijke bibliotheek werd in de loop van de 20ste eeuw in verschillende fasen gebouwd op de locatie van het Ziekenliedenklooster.  Dit klooster bestond uit een langgerekte aaneenschakeling van 17de- en 18de-eeuwse gebouwen langsheen de Ziekeliedenstraat en de vroeg 16de-eeuwse woning van Nicolaas Everaerts, voorzitter van de Grote Raad, op de kop van de Ziekenliedenstraat en de Moensstraat. Aan de kant van de Moenstraat schermde een muur de kloostertuin af.

De huidige bibliotheeksite heeft een totale oppervlakte van ca. 22a en bestaat momenteel uit verschillende delen die in de loop van de 20ste eeuw werden gebouwd of verbouwd.  

Verhuis stadsbibliotheek

Na jaren van leegstand besliste de stad Mechelen in 2010 om het Predikherenklooster te restaureren en er de bibliotheek in onder te brengen.

In juli 2019 sloot de bibliotheek in de Moenstraat en begon de verhuis van de collectie naar Het Predikheren, waar in september 2019 de nieuwe stadsbibliotheek opende.

Verkoop en herbestemming

Met de verhuis van de bibliotheek komen de gebouwen aan de Moensstraat en de Gebroeders Verhaegenstraat vrij.

Om de site een nieuwe toekomst te geven organiseerde de stad Mechelen een marktbevraging voor de verkoop en de herbestemming van de bibliotheekgebouwen. De site is centraal gelegen in de historische binnenstad en vormt een geschikte locatie voor een nieuwe binnenstedelijke woonontwikkeling.

Aan de verkoop werden duidelijke voorwaarden gekoppeld om tot een nieuw stadsvernieuwingsproject te komen. Aan de hand van de verkoopsleidraad werden in januari 2020 drie kandidaten geselecteerd die een voorstel uitwerkten.   

Wonen in de binnenstad

Het voorstel van team Caaap met het architectenbureau BOB 361 scoorde het beste. Zij kozen voor een herontwikkeling met 22 wooneenheden en binnengebied, een nieuw plein, een publieke functie in de portierswoning én een daktuin op de bestaande vleugel aan de Ziekenliedenstraat.

Daarnaast is er plaats voor een commerciële ruimte, een praktijkruimte, een ondergrondse parking voor minstens 35 auto’s en een buurtfietsenstalling. Auto’s rijden de parking in via een compacte autolift en dus niet via een helling. Zo wordt de auto maximaal van de site geweerd en neemt een inrijhelling geen extra ruimte in.

Het binnengebied wordt een collectieve tuin op maat van de bewoners. Voetgangers en fietsers raken makkelijk door de site op weg naar hun woningen, fietsenstalling of ondergrondse parking. De open ruimte voor de huidige bibliotheek wordt een mooi plein.

Binnengebied wordt een collectieve tuin op maat van de bewoners

Portierswoning gelinkt aan daktuin

Portierswoning en daktuin

De portierswoning aan de Gebroeders Verhaegenstraat krijgt een nieuwe publieke functie. Caaap gaat via een participatief traject op zoek naar een exploitant voor deze portierswoning en daktuin.

Door haar erfgoedwaarde blijft de portierswoning volledig behouden. De achtergevel komt helemaal vrij en krijgt haar originele uitzicht terug. De woning krijgt ook een rechtstreekse verbinding met een daktuin.

Met de daktuin wil de stad (eetbaar) groen in de stad stimuleren én buurtbewoners samenbrengen. Ze kunnen er groenten kweken, van het uitzicht genieten of gewoon gezellig aperitieven.

Duurzaam en circulair bouwen

Voor de verwarming, koeling en productie van sanitair water worden geen fossiele brandstoffen gebruikt. Er komt een BEO-veld onder de nieuwe parking om energie uit de bodem te halen. De buitenaanleg zet in op ontharding en vergroening.

Caaap nv besteedt veel aandacht aan circulair bouwen en recupereert bestaande structuren en materialen zoveel mogelijk. Zo zorgt hergebruik voor minder afval. De bestaande kelder wordt bijvoorbeeld omgevormd tot een deel van de ondergrondse parking.

Zowel het ontwerp als de materialen zetten in op toekomstige aanpasbaarheid door onder andere modulaire en demonteerbare (gevel)systemen. Zo zal deze site zich makkelijk kunnen aanpassen aan de veranderende noden en wensen van de gebruikers en kan ze op termijn zelfs een andere functie vervullen.

Tijdelijke invulling

Intussen wordt de vrijgekomen ruimte ter beschikking gesteld aan de vzw Mest en Radar voor de verdere uitbouw van Artenova. In deze creatieve hub kunnen ondernemers en kunstenaars hun creatief ei kwijt. De ruimte, begeleiding en een nieuw netwerk krijgen ze er bovenop. Tegelijk experimenteert burgerbeweging Klimaan er momenteel met energiebesparende ledverlichting die in de toekomst ook kan verhuizen naar een andere stek. 

Timing

  • Maart 2021: indienen omgevingsvergunning
  • December 2021: start voorverkoop woningen door Caaap
  • Maart 2022: start werken
  • Maart 2024: einde werken